طرح صنعتی به جنبه های زیبا شناختی و شکل ظاهری یک محصول اعم از محصولات و فرآورده های صنعتی و یا صنایع دستی مرتبط می باشد و عامل مهم برای جذب مشتریان می باشد ، به گونه ای که می توان گفت این جذابیت بصری یکی از مولفه های اساسی است که بر تصمیم مشتریان برای انتخاب یک محصول و ترجیح دادن آن بر محصولات و فرآورده های دیگر موثر است.

با ثبت طرح صنعتی ، طراح دارای حقوقی می باشد که در قانون پیش بینی شده است . مصادیق حقوق انحصاری ناشی از ثبت طرح صنعتی در قوانین ملی کشورها پیش بینی گشته است. در قانون ایران همان گونه که در بند ( ب ) ماده ۲۸ قانون تصویب شده در سال ۱۳۸۶ آمده است : حقوق انحصاری ناشی از ثبت طرح صنعتی عبارتند از ساخت ، فروش و وارد کردن اقلام حاوی آن طرح صنعتی لذا در صورتی که شخصی بدون اجازه مالک طرح صنعتی هر کدام از کارهای فوق را انجام دهد یا کاری انجام داده باشد که به شکل عادی در آینده سبب تجاوز گردد، قابل تعقیب در دادگاه ذیصلاح می باشد.

در این مقاله، به واردات غیرمجاز اقلام حاوی طرح صنعتی ثبت شده می پردازیم.

واردات غیرمجاز اقلام حاوی طرح صنعتی ثبت شده

واردات اقلام حاوی طرح صنعتی جزیی از حقوق انحصاری صاحب طرح صنعتی می باشد. لذا در صورتی که شخص با تقلید و کپی از طرح صنعتی ثبت شده اقلام حاوی طرح را وارد کشوری نماید که طرح صنعتی در آن کشور حمایت می شود، این شخص مرتکب اعمال نقض حق گشته و قابل تعقیب کیفری و مدنی می باشد. اگر سازوکاری برای حمایت از صاحب طرح در فرض واردات غیرمجاز اقلام حاوی طرح صنعتی ثبت شده وجود نداشته باشد، بدیهی است که حقوق طراح به شکل صحیح تامین نخواهد شد؛

به عبارتی اگرچه طراح حق ساخت، تولید و فروش طرح را دارد اما این حد از حقوق و تضمین کافی برای طراح نمی باشد ؛ زیرا افراد سودجو به راحتی می توانند اقلام حاوی طرح صنعتی به ثبت رسیده را در خارج از قلمرو جغرافیایی محل مورد حمایت تولید و وارد قلمرو کشوری نمایند که طرح صنعتی در آنجا ثبت و مورد حمایت است و از این طریق خسارات هنگفتی را به صاحب طرح وارد کنند.ماده ۵ کنوانسیون پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی حق حمایت از طرح ها را به علت ورود اشیایی مشابه طرح ثبت شده قابل اسقاط و زوال نمی داند.

در ماده ۵۱ موافقتنامه تریپس به کشورهای عضو اجازه داده شده است که تحت شرایطی از ورود کالاهایی که نسبت به آن ها موارد نقض حقوق مالکیت فکری وجود دارد، جلوگیری به عمل می آورد.لذا براساس قسمت اخیر ماده یادشده، اعضاء می توانند رویه های همانندی را مقرر دارند که به موجب آن مقامات گمرکی ترخیص کالاهایی را که در مورد آن ها حق مالکیت فکری نقض شده و قصد خروج از قلمروی طرف های مزبور را دارند به حالت تعلیق درآورند.

قانون تصویب شده در ۱۳۸۶ ایران هم براساس بند ( ب ) ماده ۲۸، وارد کردن اقلام حاوی طرح صنعتی را از جمله حقوق انحصاری صاحب طرح دانسته است؛ لذا با توجه به بند فوق در صورتی که شخصی اقدام به وارد نمودن اقلام حاوی طرح صنعتی ثبت شده بدون اجازه صاحب طرح کند مرتکب نقض حق گشته و قابل تعقیب کیفری و مدنی می باشد.با توجه به بند ( ج ) ماده ۲۸ قانون تصویب شده در سال ۱۳۸۶، مالک طرح صنعتی ثبت شده، می تواند علیه هر شخصی که بدون موافقت او افعال یاد شده در بند ( ب ) این ماده را انجام دهد در دادگاه اقامه دعوی کند.

نکته:

  1. واردات کالاهای حاوی طرح صنعتی در صورتی نقض به شمار می رود که بدون اجازه صاحب طرح ثبت شده صورت گرفته باشد. به بیانی دیگر در صورتی که شخصی با اجازه صاحب طرح ثبت شده در ایران اقدام به کالاهای حاوی طرح بنماید عمل او نقض حق به شمار نمی رود.
  2. واردات کالاهای حاوی طرح صنعتی در صورتی نقض حق به شمار می رود که در چارچوب استثنائات مصرحه در قانون نباشد، به بیانی دیگر اگر واردات طرح برای تحصیت منفعت نباشد و برای استفاده شخصی یا برای اهداف آموزشی و تحقیقاتی صورت گیرد، نقض حق به شمار نمی رود.
  3. واردات کالاهای حاوی طرح میبایست ” در جریان یک عملیات تجاری و یا برای تحصیل منفعت ” صورت گرفته باشد وگرنه در صورتی که به عنوان جزیی از یک کالای اصلی و به عنوان لوازم یدکی وارد شده باشد مشمول عنوان عمل تجاوزکارانه نخواهد بود.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *