از تکالیف ادارات ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری، اختصاص شناسه ملی اشخاص حقوقی به تمامی شرکت ها و موسسات غیر تجاری است.

* شناسه ملی اشخاص حقوقی، عددی که بوسیله مراجع ثبت کننده، فقط مختص یک شخص حقوقی است.

تکالیف آیین نامه اختصاص شناسه ملی

بر اساس آیین نامه اختصاص شناسه ملی به کلیه اشخاص حقوقی ایرانی تصویب شده به وسیله هیأت وزیران در مورخ ۱۰/۶/۱۳۸۷، کلیه اشخاص حقوقی میبایست، فرم درخواست شناسه ملی را کامل نموده و به همراه اسناد و مدارک لازم به سازمان های مذکور ارائه دهد. در مواردی که مرجع ثبت شخص حقوقی در قوانین و مقررات تعیین نشده است، سازمان ثبت اسناد و املاک مسئولیت ثبت آن را به عهده خواهد داشت.

با توجه به سوابق دبیرخانه شناسه ملی در حدود یک میلیون و پانصد، شخصیت حقوقی نیز از دیگر دستگاه ها از جمله سازمان مدیریت، سازمان اوقاف و امور خیریه و وزارت کشور و آموزش و پرورش و دیگر دستگاه های مرتبط، شناسه ملی دریافت کرده اند که اطلاعات بسیاری از این دسته اشخاص حقوقی، ناقص و یا اشتباه و یا مکرر است.

سازمان های ثبت کننده میبایست امکان ثبت شماره ملی اشخاص حقیقی و شناسه ملی اشخاص حقوقی ایرانی و شماره فراگیر اشخاص خارجی تشکیل دهنده شخص حقوقی را در پایگاه اختصاصی خود ایجاد نمایند به گونه ای که اختصاص شناسه ملی به شخص حقوقی مشروط به درج شماره ها و شناسه قید شده شود. هیچ کدام از پایگاه های اختصاصی سازمان های ثبت کننده و همچنین بانک های اطلاعاتی دستگاه های اجرایی مجاز نمی باشند، شناسه ملی را برای شخص حقوقی دیگر استفاده کنند یا اختصاص دهند. کلیه دستگاه های اجرایی میبایست، پایگاه اطلاعات خود را به گونه ای سازمان دهند که هر شخص حقوقی با شناسه ملی و کد پستی نشانی آخرین دفتر مرکزی (اقامتگاه قانونی)، در سیستم اختصاصی مربوط شناخته شود.

سازمان ثبت اسناد و املاک میبایست، نسبت به راه اندازی پایگاه اقدام کند. که در این راستا سایت شناسه ملی اشخاص حقوقی به آدرس http://ilenc.ir بوسیله سازمان ثبت اسناد و املاک راه اندازی شدهاست. پایگاه، مرجع اختصاصی اطلاعات شناسه ملی اشخاص حقوقی می باشد .کلیه دستگاه های اجرایی میبایست، نسبت به درج شناسه ملی اشخاص حقوقی و کد پستی دفتر مرکزی (اقامتگاه قانونی) درهرگونه کارت، مجوز و یا گواهی فعالیت اعم از کارت شناسایی اداری و صنفی وغیره مبادرت کنند و از ارائه هر مجوز، تسهیلات، امکانات، عقد قرارداد و قبول شرکت در مناقصه برای اشخاص حقوقی فاقد شناسه ملی خودداری کنند.

کلیه دستگاه های اجرایی میبایست، نسبت به اصلاح و کامل کردن مشخصات اشخاص حقوقی موجود در بانک های اطلاعاتی خود اقدام و شناسه ملی اشخاص حقوقی و کد پستی اقامتگاه قانونی آنان را بواسطه پایگاه اخذ و در سیستم های خود به ثبت رسانند.کلیه اشخاص حقوقی میبایست براساس آیین نامه، بر روی هر گونه کارت، سر برگ اوراق تبلیغاتی، پروانه، گواهی های صادر شده، اوراق مالی و حسابداری ( به ویژه فاکتورهای فروش) و موارد مشابه آن، شناسه ملی و کد پستی دفتر مرکزی ( اقامتگاه قانونی) خود را ذکر کنند.

واحدهای تابع سازمان ثبت اسناد و املاک از جمله دفترخانه های اسناد رسمی، بنگاه های معاملاتی و دیگر واحدهای مربوطه میبایست، در زمان تنظیم اسناد چنانچه هر کدام از متعاملین یا مورد معامله مربوط شخص حقوقی باشد، نسبت به نوشتن شناسه ملی و کد پستی شخص حقوقی در اسناد مربوط اقدام کنند.برای برنامه ریزی و تنظیم و ابلاغ دستورالعمل های اجرایی و نظارت بر اجرای این آیین نامه، هیأتی متشکل از نمایندگان تام الاختیار سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، وزارت کشور، وزارت اطلاعات و فناوری اطلاعات، معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و به مسئولیت معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور تشکیل می گردد.

در ادامه ثبت کریم خان در خصوص وظایف آیین نامه پایگاه اشخاص حقوقی توضیحاتی را ارائه می دهد.

وظایف آیین نامه پایگاه اشخاص حقوقی

پس از اجرای برخی از احکام آیین نامه یاد شده ، آیین نامه دیگری به نام آیین نامه پایگاه اطلاعات اشخاص حقوقی تصویب شده در جلسه ۱/۱۱/۱۳۹۳ هیأت وزیران به استناد تبصره (۲) بند (ب) ماده (۱۲) قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد (مصوب ۱۳۹۰) به تصویب رسد که مطابق ماده ۱۲ آن مقررات، آیین نامه شناسه ملی اشخاص حقوقی لغو شده و احکام جدید به شرح ذیل جایگزین آن شد.اقلام اطلاعات که برای دریافت شناسه ملی ضروری می باشد بوسیله هیأت تعیین و در پایگاه قرار می گیرد. بنابراین سازمان ثبت اسناد و املاک میبایست پایگاه را به گونه ای سازماندهی نماید که اشخاص امکان دسترسی به اطلاعات را بواسطه سامانه های اختصاصی یا ارائه رایگان خدمات الکترونیک در چارچوب قوانین و مقررات داشته باشند.اشخاص حقوقی میبایست پس از ثبت، بلافاصله در زیر مجموعه یکی از صفحات اختصاصی پایگاه، برگه درخواست شناسه ملی را کامل کرده و همراه اسناد و مدارک مورد نیاز که بوسیله سازمان ثبت کننده اعلام می گردد به سازمان های مذکور ارائه دهند.

در صورت هر گونه تغییراطلاعات، اشخاص حقوقی میبایست طی (۲۴) تغییرات را در پایگاه مربوطه وارد کنند.هم اکنون با ایجاد اداره جداگانه شناسه ملی اشخاص حقوقی انضباط مناسبی در تخصیص و اصلاح شناسه ملی اشخاص حقوقی صورت گرفته است. این تغییرات بوسیله سازمان ثبت کننده بروزرسانی می شود.اشخاص حقوقی میبایست در زمان ارائه هر خدمات از قبیل بانکی، گمرکی، مالیاتی، انعقاد قرارداد و نظایر آن ها در ایجاد کد اختصاصی برای اشخاص حقوقی از شناسه ملی آن ها استفاده و کدهای اختصاصی را بر مبنای شناسه ملی شخص حقوقی اصلاح نمایند که هر شخص حقوقی با شناسه ملی خود در سامانه های نرم افزاری ذی ربط قابل شناسایی باشد.

اشخاص حقوقی میبایست بعد از اعلام هیأت، در هر گونه اسناد، اوراق، کارت، مجوز یا گواهی فعالیت سربرگ، اوراق مالی و همانند آن نسبت به درج شناسه مالی و کدپستی دفتر مرکزی خود اقدام کنند. همچنین درروابط تجاری با بدون اشخاص حقوقی نسبت به نوشتن شناسه ملی و کدپستی دفتر مرکزی طرف مقابل اقدام نمایند. ارائه هر گونه مجوز، تسهیلات امکانات عقد قرارداد و قبول شرکت در مناقصه و مزایده برای اشخاص حقوقی فاقد شناسه ملی، ممنوع می باشد.درصورت ارائه اطلاعات ناقص، تکراری متناقص یا خلاف واقع از جانب اشخاص حقوقی یا عدم ارائه اسناد و مدارک مثبته، هیأت میبایست شخص حقوقی را مطلع سازد تا در مهلتی که برای این منظور معین می گردد اطلاعات خود را اصلاح و تکمیل نماید.در صورت خودداری، هیأت می تواند نسبت به تعلیق اعتبار شناسه ملی شخص حقوقی تا اصلاح و تکمیل اطلاعات یاد شده اقدام کند.

هر شخص حقوقی فقط یک شناسه ملی دارد و یک شخص حقوقی نمی تواند بیش از یک شناسه ملی داشته باشد.اشخاص حقوقی که به هر شکل و عنوان بیش از یک شناسه ملی داشته باشند، میبایست طی ۳ ماه نسبت وضعیت خود را انطباق دهند درغیراین صورت، هیأت اعتبار شناسه های ملی مذکور را معلق می سازد.در ماده ۹ آیین نامه آورده شده است، برای برنامه ریزی، تنظیم و ابلاغ دستورالعمل های اجرایی و نظارت براجرای این آیین نامه، هیأتی تشکیل شده از نمایندگان تام الاختیار سازمان، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی، دادگستری و کشور به مسئولیت سازمان تشکیل می گردد؛بنابراین هیأت یادشده جایگزین هیأت ماده ۱۶ آیین نامه شناسه ملی شد.دبیرخانه هیأت در سازمان استقرار خواهد یافت مسئول صحت اطلاعات وارد شده به سامانه اشخاص حقوقی ارائه دهنده اطلاعات بوده و مسئولیتی راستی آزمایی و تأیید آن ها برعهده سازمان ثبت کننده می نمایند.

با بیان مراتب فوق آثار مختلفی برای اختصاص شناسه ملی در نظر گرفته شده است. ” همان گونه که بیان شد، شناسه ملی برای شناسایی هر شخصیت حقوقی اختصاص پیدا می کند تا بتوان به شکل صحیح شرکت ها و دیگر اشخاص حقوقی را رصد کرد و اختصاص شناسه ملی از نظر شناسایی شخصیت های حقوقی هم از فساد شرکت ها و فرار مالیاتی جلوگیری می کند.”

مدیریت شناسه های ملی برای تمامی اشخاص حقوقی به شرح مشابه عملکرد یک مرکز ثبت احوال اشخاص حقوقی است که فرآیندهای تولد، تغییر و اصلاحات و بی اعتباری و ابطال باید به شرح نیازمندی ها و انتظارات روز در آن نهادینه شود.

شناسه ملی بین المللی

یکی از موضوعاتی که به تازگی در نظم بین المللی بوجود آمده است درباره شناسه ملی بین المللی است که در اروپا شکل گرفته اما هنوز در ایران نهادینه و شناسایی نشده است.همگام با بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ موضوع شناسه بین المللی اشخاص حقوقی مطرح شده است. بسیاری از سازمان های معتبر بین المللی برای تعاملات خود با طرف حسابشان نیازمند به مستند یا شناسنامه ای مبنی بر اعتبار و موجودیت آن طرف داشتند. به این ترتیب به ایجاد یک موسسه که اقدام به صدور شناسه یکتا در سطح بین المللی برای متقاضیان نماید نیازمندیم و بنیاد جهانی شناسه اشخاص حقوقی تأسیس شد.

همان گونه که درتاریخچه سایت این بنیاد به آدرس www.gleif.org آمده است، این بنیاد در سال ۲۰۰۸ تأسیس شده است.دلیل ایجاد آن لزوم اختصاص یک شناسه یکتای بین المللی به سازمان ها، مؤسسات، شرکت ها و به طور کلی اشخاص حقوقی بود که طرف آن ها برای تعامل امن به آن نیازمند هستند. محل آن در سویس می باشد و مسیرهای ارتباطی همچون ایمیل های مختلف، راه را برای تماس با آن بنیاد باز گذاشته است. این بنیاد تحت نظر کمیته نظارت بر قوانین (ROC) کار می کند.

پس از تأسیس بنیاد جهانی شناسه اشخاص حقوقی، بعضی از مؤسسات در سراسر جهان نقش نمایندگان آن بنیاد را ایفا نمودند. این مؤسسات با معرفی سایت خود به متقاضیان محلی، آن ها را آماده ارسال مطالبه شناسه بین المللی شخص حقوقی می کند. متقاضی با مراجعه به راهنمای درخواست، با سامانه جهانی شناسه اشخاص حقوقی آشنا می شود و با مفاهیمی چون جستجوی شناسه های ثبت شده، چگونگی تمدید سالیانه، چگونگی پرداخت و مطالب دیگر آشنا می شود. که در این باره باید با مسئولیت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و همکاری دیگر نهادها از جمله وزارت امور اقتصاد و دارایی و سازمان مدیریت و بانک مرکزی چگونگی ارتباط با بنیاد شناسه ملی بین المللی فراهم شود.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *